Trung Quốc ngày 25-8 chính thức lên tiếng phản đối kế hoạch áp đặt lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào Iran, khẳng định Bắc Kinh sẽ kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước các biện pháp mà Washington mô tả là nhằm "bóp nghẹt kinh tế" Tehran.

Điểm chính

• Trung Quốc phản đối kế hoạch trừng phạt mới của Mỹ nhắm vào Iran ngày 25-8
• Bắc Kinh tuyên bố sẽ bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình trước các biện pháp này
• Mỹ công bố kế hoạch "bóp nghẹt kinh tế" Iran thông qua các lệnh trừng phạt mới
• Động thái của Washington làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Trung - Iran
• Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Iran hiện nay
• Phía Mỹ chưa công bố thời điểm chính thức áp dụng các biện pháp trừng phạt mới

Mỹ công bố kế hoạch trừng phạt nhằm vào Iran

Chính phủ Mỹ công bố kế hoạch áp đặt một loạt lệnh trừng phạt mới nhắm vào Iran, với mục tiêu được Washington tuyên bố là siết chặt nguồn tài chính của Tehran. Các biện pháp này được phía Mỹ mô tả bằng cụm từ "bóp nghẹt kinh tế", phản ánh mức độ quyết liệt trong chính sách gây áp lực lên Iran. Kế hoạch này được công bố trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Các lệnh trừng phạt mới dự kiến sẽ nhắm vào nhiều lĩnh vực kinh tế của Iran, trong đó có hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và các giao dịch tài chính quốc tế. Washington cho rằng các biện pháp này là cần thiết để duy trì áp lực lên Tehran. Tuy nhiên, phía Mỹ chưa công bố thời điểm cụ thể để chính thức triển khai toàn bộ kế hoạch.

Phản ứng chính thức của Trung Quốc trước lệnh trừng phạt mới

Ngay sau khi Mỹ công bố kế hoạch trên, Trung Quốc đã nhanh chóng lên tiếng phản đối vào ngày 25-8. Người phát ngôn của phía Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh phản đối mạnh mẽ việc áp đặt các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ. Trung Quốc nhấn mạnh rằng các biện pháp này vi phạm luật pháp quốc tế và các quy tắc thương mại đa phương.

Bắc Kinh tuyên bố sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp và tổ chức Trung Quốc. Phía Trung Quốc không nêu chi tiết về các biện pháp đối phó cụ thể sẽ được áp dụng. Tuyên bố này được đưa ra trong khuôn khổ lập trường nhất quán của Bắc Kinh về vấn đề trừng phạt đơn phương từ Mỹ.

Bối cảnh quan hệ Trung Quốc - Iran và tác động thương mại

Trung Quốc hiện là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Iran, đặc biệt trong lĩnh vực nhập khẩu dầu mỏ. Bắc Kinh và Tehran đã ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện 25 năm vào năm 2021, bao gồm nhiều lĩnh vực kinh tế, năng lượng và cơ sở hạ tầng. Quan hệ thương mại giữa hai nước tiếp tục được duy trì dù đã có nhiều vòng trừng phạt từ phía Mỹ trong các năm trước.

Các lệnh trừng phạt mới của Mỹ được dự đoán sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp Trung Quốc đang hợp tác với Iran. Đây là lý do Bắc Kinh phản ứng nhanh chóng và công khai sau thông báo của Washington. Trong quá khứ, một số công ty Trung Quốc đã bị Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt vì bị cáo buộc vi phạm các lệnh cấm liên quan đến Iran.

Căng thẳng Mỹ - Trung trong bối cảnh vấn đề Iran

Vấn đề Iran từ lâu đã là một trong những điểm bất đồng trong quan hệ Mỹ - Trung. Mỹ nhiều lần kêu gọi Trung Quốc ngừng mua dầu từ Iran và hạn chế hợp tác kinh tế với Tehran, nhưng Bắc Kinh đến nay vẫn duy trì lập trường độc lập. Phía Trung Quốc thường xuyên khẳng định rằng hợp tác kinh tế với Iran là hợp pháp và không vi phạm bất kỳ nghị quyết nào của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Lập trường của Bắc Kinh đối với các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ vẫn nhất quán là phản đối và không công nhận hiệu lực pháp lý của chúng. Điều này đã nhiều lần dẫn đến các tranh cãi ngoại giao giữa hai cường quốc trong khuôn khổ các cuộc đàm phán song phương.

Triển vọng

Phía Trung Quốc tuyên bố sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình và có phản ứng phù hợp để bảo vệ lợi ích quốc gia. Mỹ chưa xác nhận thời điểm chính thức triển khai các lệnh trừng phạt mới nhắm vào Iran. Quan hệ ba bên Mỹ - Trung - Iran được dự báo sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp trong thời gian tới dựa trên các tuyên bố chính thức từ các bên liên quan.

Xem thêm

→ Matxcơva hứng 600 drone Ukraine trong một đêm, 3 người bị thương

→ Trung Quốc bác bỏ cáo buộc chuyển hàng qua nước thứ ba để né thuế Mỹ

→ Lãnh đạo TP.HCM và quan chức Thái Lan cam kết đưa quan hệ song phương vào chương mới